Türkiye'nin COP31 Eylem Gündemi Öncelikleri: Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi

COP31'in resmi gündem başlıklarından biri olan Eylem Gündemi kapsamında Türkiye'nin öncelikleri, Sıfır Atık Vakfı'nın COP31 Türkiye portalı üzerinden paylaşıldı.

COP zirvelerinde resmi müzakerelerin yanı sıra, devletlerin ve devlet dışı aktörlerin somut taahhütlerini ve iş birliği girişimlerini ortaya koyduğu "Eylem Gündemi" (Action Agenda) başlığı, son yıllarda zirvelerin en çok takip edilen bölümlerinden biri haline geldi. Bu yapı, 2016 yılında Marakeş'te kurulan ve devletler ile devlet dışı aktörler arasındaki iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan Marakeş Küresel İklim Eylemi Ortaklığı çerçevesinde yürütülüyor. Enerji, ulaşım, sanayi, tarım, su yönetimi ve atık gibi farklı sektörleri kapsayan Eylem Gündemi, COP31 için de Türkiye'nin öncelikli çalışma alanları arasında yer alıyor.

Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi Öncelikli Başlıklar Arasında

Sıfır Atık Vakfı'nın portalında paylaşılan bilgilere göre Türkiye, sıfır atık uygulamaları, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir şehircilik ve iklim dirençli altyapı başlıklarını COP31'in Eylem Gündemi'nin öncelikli konuları arasına taşımayı hedefliyor. Bu yaklaşım, Türkiye'nin 2017'den bu yana yürüttüğü Sıfır Atık Hareketi'nin uluslararası alanda tanınırlığını artırma amacıyla da örtüşüyor.

Eylem Gündemi kapsamında kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcilerinin ortak çalışma grupları oluşturarak somut taahhütler ve iş birliği projeleri geliştirmesi bekleniyor. Sıfır Atık Vakfı'nın bu çalışma gruplarında koordinasyon rolü üstlenmesi öngörülüyor. Geçmiş zirvelerde olduğu gibi COP31'de de her çalışma grubunun, zirve süresince kendi temasına ayrılan bir "tematik gün" çerçevesinde bulgularını ve taahhütlerini kamuoyuyla paylaşması bekleniyor.

Uluslararası Deneyim Paylaşımı

Vakıf temsilcilerinin daha önce Bonn'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı'nda Türkiye'nin sıfır atık ve sanayi vizyonunu uluslararası paydaşlarla paylaştığı biliniyor. Benzer şekilde Londra'da düzenlenen çeşitli toplantılarda da Türkiye'nin döngüsel ekonomi alanındaki deneyimleri aktarılmıştı. Bu temasların, COP31'in Eylem Gündemi'ne yönelik hazırlık sürecinin bir parçası olduğu belirtiliyor.

Sıfır Atık Vakfı, 2017'den bu yana yürüttüğü sıfır atık projesinde edinilen sahadaki uygulama deneyiminin, COP31 sürecinde diğer ülkelere örnek teşkil edebilecek somut bir model olarak sunulacağını aktarıyor. Vakıf, bu deneyimin yalnızca belediyeler düzeyinde değil, sanayi tesisleri, eğitim kurumları ve hane halkı düzeyinde de uygulanabilir örnekler içerdiğini vurguluyor.

Taahhütlerin Takibi ve Ölçülebilirlik

UNFCCC sekretaryası, Eylem Gündemi kapsamında açıklanan taahhütlerin izlenebilmesi için devletlerin ve devlet dışı aktörlerin küresel iklim eylemi kayıt platformuna taahhütlerini yüklemesini teşvik ediyor. Bu platform, açıklanan hedeflerin yalnızca sözde kalmaması, ilerlemenin yıllar içinde takip edilebilmesi amacıyla kullanılıyor. Türkiye'nin COP31 kapsamında açıklayacağı taahhütlerin de benzer şekilde kayıt altına alınması ve düzenli olarak raporlanması bekleniyor.

Sıfır Atık Vakfı, döngüsel ekonomi başlığında sanayi simbiyozu, genişletilmiş üretici sorumluluğu ve atıktan enerji üretimi gibi somut uygulama alanlarının Eylem Gündemi kapsamında öne çıkarılacağını belirtiyor. Bu başlıkların, yalnızca politika metinlerinde değil, sahada uygulanabilir projelerle desteklenmesi öncelikli hedefler arasında sayılıyor.

Özel Sektörün Rolü

Eylem Gündemi'nin en belirgin özelliklerinden biri, yalnızca devletleri değil özel sektörü de doğrudan sürece dahil etmesi. Sıfır Atık Vakfı, Türkiye'deki sanayi kuruluşlarının döngüsel ekonomi uygulamalarına geçişini hızlandırmak amacıyla çeşitli sektör temsilcileriyle görüşmeler yürüttüğünü, bu görüşmelerin COP31'de somut iş birliği duyurularına dönüşmesinin hedeflendiğini belirtiyor.

Vakıf, bu sürecin yalnızca büyük ölçekli sanayi kuruluşlarıyla sınırlı kalmadığını, küçük ve orta ölçekli işletmelerin de döngüsel ekonomi modellerine geçişini destekleyecek rehberlik faaliyetlerinin planlandığını aktarıyor.

Yerel Yönetimlerin Katkısı

Eylem Gündemi kapsamında yalnızca merkezi hükümet ve büyük şirketler değil, belediyeler de önemli bir rol üstleniyor. Sıfır Atık Vakfı'nın Türkiye genelinde çok sayıda belediyeyle yürüttüğü sıfır atık iş birlikleri, COP31'in Eylem Gündemi'nde yerel yönetimlerin somut başarı örnekleri olarak sunulmasına zemin hazırlıyor. Vakıf, bu örneklerin diğer ülkelerdeki yerel yönetimler için de uygulanabilir bir model oluşturabileceğini değerlendiriyor.

Raporlamanın Şeffaflığı

Eylem Gündemi'ne yapılan katkıların güvenilirliğini korumak amacıyla, taahhütlerin somut, ölçülebilir ve takip edilebilir olması bekleniyor. Sıfır Atık Vakfı, Türkiye'nin sunacağı taahhütlerin bu kritere uygun şekilde hazırlanması için ilgili kurumlarla teknik çalışmalar yürüttüğünü, böylece açıklanan hedeflerin yalnızca sembolik değil, denetlenebilir nitelikte olmasının hedeflendiğini belirtiyor.

Eylem Gündemi'ne ilişkin güncel açıklamalar, çalışma grubu raporları ve kaynak dokümanlar için aşağıdaki adres ziyaret edilebilir.

Bağlantı: cop.sifiratikvakfi.org/kaynaklar